Waarom Bruegel in Peer?

Peer en Bruegel…een oud maar opwindend verhaal. Peer mag zich sinds 2001 met gepaste trots Bruegelstad noemen; een wetenschappelijke zoektocht die verschillende jaren en massa’s archieven doorliep, stelde immers onomstotelijk vast dat het geboortehuis van de vermaarde schilder zich in de Peerse deelgemeente Grote-Brogel bevond (en bevindt). Kortom, de volkse taferelen van de bekende meesterwerken als de Boerendans, de Kinderspelen en de Hooioogst vonden hun oorsprong in het Peer van de 16e eeuw. “Pieter Bruegel de Oude is geborden in Grote-Brogel”.

Tot dat besluit kwam René Van Bastelaer in zijn werk “LES ESTAMPES DE PETER BRVEGEL L’ANCIEN”. Hij publiceerde dit werk in 1908, na onderzoek van het “Schilderboek” dat Karel van Mander in 1603 schreef. Vooral het hoofdstuk “Het leven van Pieter Bruegel, uitnemende schilder van Bruegel” werd door Van Bastelaer bestudeerd.

Later werd deze bewering van deze nochtans prominente auteur in twijfel getrokken door onderzoekers die van mening zijn dat het niet over Grote-Brogel bij Peer gaat. Zij baseren deze conclusie op het feit dat dit dorp bij het vroegere Prinsbisdom Luik hoorde en niet in Brabant lag, waar Van Mander naar verwees. Van Mander zou zich vergist hebben… Niets is minder waar.

Het onderzoek van de Pieter Bruegelkring heeft aan het licht gebracht dat onze streek regelmatig “Brabants” genoemd werd. Een duidelijk bewijs hiervoor vinden we in het werk “De Leone Belgico” (1585) van de geschiedschrijvers M. Aitzinger en F. Hogenberg. Zij verwijzen naar de stad Weert, in het graafschap Hoorn, dat deel uitmaakte van het Prinsbisdom Luik als “Campinia Brabantiae”.

De begrippen “Brabant” en “Graafschap Brabant” dekken niet altijd dezelfde lading. Van Manders omschrijving “Bruegel bij Breda” klopt trouwens enkel als ze als “Grote-Brogel bij Bree” vertaald wordt. Andere interpretaties stuiten op ernstige tegenstrijdigheden. De tweede aanduiding van Grote-Brogel als geboorteplaats van Bruegel vinden we op een landkaart uit 1582. Op deze kaart wordt Bruegel vermeld als enig Vlaams dorpje op de plaats waar “Groot-Bruegel” destijds op kaarten vermeld werd.

Merkwaardig aan deze kaart is dat de steden Peer en Bree er niet op voorkomen. Intussen is de Pieter Bruegelkring gestart met een wetenschappelijke studie, waar alle gegevens uitvoerig zullen worden behandeld.

Contact

• Toerisme Peer
  Markt 15 bus 1
  3990 Peer
  Tel. 011 61 16 02
  Fax 011 61 16 05
  Email: toerisme@peer.be
  

  Contactpersonen:

  Thoke Evens
  Dominique Verlegh
  Esther Gielen